You are not connected. Please login or register

История казаков и каракалпаков

Go to page : Previous  1, 2, 3, 4, 5  Next

View previous topic View next topic Go down  Message [Page 4 of 5]

Polat

avatar
Buyruq
Buyruq
гулдерайым wrote:
каракалпак wrote:Салем Гулдерайым. Каракалпак кен, жуас, халык,жаугершилик динкесин куртып кеткен болыуы керек, бирак бир кызса калдей кызады.Шокан айтып кеткен Каракалпаклар сахра булбуллери, бари шетинен хош хауаз деп, сол айткандай мын кырлы бир сырлы халыкпыз.Шоканнын анасы Мангыт деп еситтим сол распа?Каракалпак халык шайыры Т Жумамуратов Кызыл Ордага барганда бир ауылда 19 герой кордим деген, сол сенин ауылын емеспе? Салем менен Каракалпак.


Амансыз ба, Қарақалпақ!

Шоқанның анасының есімі Зейнеп. Ол кісі атақты Шорман бидің үлкен қызы болған. Шорман биді қазақ Бала би деген атпен де біледі. Руы Арғынның ішіндегі Қаржастар. Шорманның балалары да үлкен дөкейлер болған. Бір баласы Мұса Баян ауыл округінің аға сұлтаны болған. Тағы бір баласы Мұстафа, өзінде 20 000 жылқысы болғанына қарамай, Шоқан мен бірге ойнап қунап жүрген қазақтың талантты батыр ұлдарының бірі Жаяу Мұсаға менің бетіме қарап сөйледің, менің тұқымымды өлеңге қостың деп атын тартып алып,өзін түрмеге айдатып жәберген. Содан Ақсиса Қызыл сиса өлеңіне : Шорманның Мұстафасы атымды алып, Атандым сол себепті Жаяу Мұса деген өлең жолдарына кіріп қазақтың тарихында бір сұрқия адам болып қалған. Барлық не дегізбейді, жоқтық не жегізбейді деген ғой баяғылар. Very Happy Шорманның тұқымы туралы деректер көп.

Шоқанның тегі туралы 1904 жылы шыққан кітаптың ішінде мынандай жер бар:




19 батыры бар ауыл туралы дәлірек айтып беріңізші.Ондай әңгімені естімеппін
Не мать а прабабушка каракалпачка Smile

Уали, Хан Среднего Жуза (годы правления: 1781–1821 гг.)

Хан Сред­не­го жу­за, стар­ший сын Абы­лай-ха­на от вто­рой же­ны – ка­ракал­пачки Сай­ман-ха­ным, унас­ле­довал ханс­кий ти­тул и власть над раз­ны­ми ро­дами пле­мен ар­гын, ке­рей и не­кото­рых дру­гих ро­доп­ле­мен­ных под­разде­лений ка­захов Сред­не­го жу­за по за­веща­нию сво­его от­ца. В ав­густе 1781 го­да Уали был изб­ран ха­ном Сред­не­го жу­за и тог­да же пос­та­вил об этом в из­вест­ность предс­та­вите­лей рос­сий­ской пог­ра­нич­ной ад­ми­нист­ра­ции в За­пад­ной Си­бири.
http://www.tarih.spring.kz/ru/history/modern/figures/ouali/

View user profile
Алпысыншы жылдарда Қызылорда обласында орден тапсыруға байланысты салтанатты жиналыста мінбарға шыққан ақын (Т Жумамуратов): -Бір теректің шақасындай урпақпыз, Қайғыға да, шаттыққа да ортақпыз, «Кең даланың жаршысы» деп біздерді, Уәлиханов айтқан қарақалпақпыз,- деп төкпелеткенінде, халық гүрілдескен қол шаппаттаулармен қарсы алған. Сол уақыттары Қызылордада екі рет Еңбек қаһарманы болған Ыбырай Жақаевтың салыгерлік хожалығында 16 Еңбек қаһарманы бар екен. Баяннамада тілге алынған бұл мәлімдеме сол уақта ұйқасқа ілінеді: «Таудай биік үй, ылғый, есік алды, көрінгендей болашақ, несіп алды. Бір ауылдан он алты герой көрдім, Барлық қазақ герой болмай несі қалды?!» деген екен.

Это полная версия

ҚУНДЫЛЫҚТАР – ҚОҒАМ ПРОГРЕССІНІҢ МАҢЫЗДЫ НЕГІЗІ
(қарақалпақ ақыны Т.Жұмамұратовтың «Қазақстан дәптері» өлеңдер циклі мысалында)
М.Т.Жумамуратова- Нөкіс, ҚМУ.

Философиялық тағлыймат қундылықтардың қоғамдағы турмысымен өркендеуiндегi орнына онтологик, гносеологик, эвристик және дүниеқарастық қатнас бiлдiрiп, оның қоғамдық-саясый, мадени-мағрифий және тәрбиелiк негiзiн өз дәуiрi талаптарымен мүмкiншiлiктерi көлемінде ашып беруге әрекет жасайды.
Қундылықтар - адамдар арасындағы тілектестікке негізделген қатнастарда көрініс беріп, қоғам және азамат кемелденуіне ұнамды әсер жасайды. Екінші жағынан, әр бір ұлттың өркендеу тарихындағы оқиғалар, оған ұнамды үлес қосқан тұлғалар, олардың жаратушылық мұрасы да қадірлеу үлгісін ен жайдыруымен, өздері де құндылық қатарына кіреді.
Осы көз қарастан, Өзбекстан және Қарақалпақстан халық ақыны, Бердақ атындағы мемлекеттік сыйлық мұрагері, «Халықтар достығы» ордені иесі Тілеуберген Жұмамұратовтың мұрасын үйрену - құндылықтардың маңызын білуге, оларға назар аударуға бағыттаушы дерек сипатында маңызды.
Тілеуберген Жұмамұратовтың (1915-1990) әр-әлуан шығармашылығында гуманистік идеялар, әсіресе, халықтар достығының айрықша орын иелеуі әдебиет сынында Ресейлі, Украинды, Өзбекстанды, Тәжікстанды және т.б. әдебиетшілер жағынан көрсетіліп келді. Біз бүгін ақынның тек қазақ-қарақалпақ мәдени байланыстарындағы иелеген орны мәселесіне тоқтамақшымыз. «Қазақ әдебиеті» газетасы: «Ол «халықтар достығының жыршысы, қазақ әдебиетінің досы» (4, с.4.) деп көрсетсе, Сәбит Мұқанов: «Ойпырмай, Тілеуберген, бала, ағып тұрған дария ғой» деп бағалағаны әдебиеттерде көрсетілген. (2,с.6; 5,с.3; 6,с.110). Мағзом Сүндетов халықтар достығын арқау еткен мақаласында: «Бәріміз де бір бақшаның гүліміз, Бір ананың көздеріндей түріміз, Арамызға аудармашы қоспай-ақ, Түсінеміз бірімізді-біріміз,- деп Тілеуберген Жұмамұратов дәл тауып айтқаны ойға орала берді» (10, с.2) -деп жазған болса, ал, Зұлқарнай Сақиев мақаласын Т.Жұмамұратов сөзімен «Бір шынардың бұтағындай ұрпақпыз» (7, с.3) деп атаған. Қарақалпақ фольклорист ғалымы Қ.Мақсетов Т.Жұмамұратов жаратушылығы туралы: «Ақын музасы, ақын жүрегі «Достық, достық, достық» деп соғады» деп бағалады.
Осындай мысалдарды көптеп келтіру мүмкін және тегін айтылмаған бұл бағалар біздің мақаламыздың маңызын белгілейди: Т.Жұмамұратов – импровизаторлық талантыменен қазақ аудиториясында құрметке бөленді, қарақалпақ-қазақ халықтары арасында достық, бауырмандық сезімдерін ен жайдырып, мәдениет тарихында із қалдырды.
Профессор Шеріп Бабашев: «Т.Жұмамұратовтың қазақ жайлы, Қазақстан табиғаты туралы, жалпы туысқандық тақырыбына арналған өлеңдері көп. Соның қай бірін алсақ та, барлығында бауырмалдық, туыстас журтқа болған шынайы сүйіспеншіліктің жылы лебі есіп тұрады»(1,с.3) деген пікірді айтады. Бул әсіресе, «Қазақстан дәптері» өлеңдер циклында жарқын көрінеді. Ақынның: «Еліме барған қазақ алып кетіп, Жүрегімнің ізінен еріп келдім», «Кім білмесе Қазақстан даласын, Жүрегімнің айнасынан қарасын», «Көрген жанның бәрі ыстық көзіме», «Ұшқыр шабыт, келші жаным ғашығым, Қара, сонша ықласымның басымын». «Жырлайын мен шабытыммен жалындап», «Ықласым неге сонша болды басым!?», «Еш күштің суытуға әлі келмес, Жүректің төріндегі махаббатты» деген сияқты қатарлары шынайы бауырман сезімдер екендігімен әрқандай ұлт оқырманының да көңілін елжіретері анық. Бундай табиғи төкпеленіп таралған сезімдер - автордың адамдық, кең пиғылдық психологиясының үлгісі екендігімен де - қундылық.
Алпысыншы жылдарда Қызылорда обласында орден тапсыруға байланысты салтанатты жиналыста мінбарға шыққан ақын: -Бір теректің шақасындай урпақпыз, Қайғыға да, шаттыққа да ортақпыз, «Кең даланың жаршысы» деп біздерді, Уәлиханов айтқан қарақалпақпыз,- деп төкпелеткенінде, халық гүрілдескен қол шаппаттаулармен қарсы алған. Сол уақыттары Қызылордада екі рет Еңбек қаһарманы болған Ыбырай Жақаевтың салыгерлік хожалығында 16 Еңбек қаһарманы бар екен. Баяннамада тілге алынған бұл мәлімдеме сол уақта ұйқасқа ілінеді: «Таудай биік үй, ылғый, есік алды, көрінгендей болашақ, несіп алды. Бір ауылдан он алты герой көрдім, Барлық қазақ герой болмай несі қалды?!»
Қарақалпақстанның белгілі тұлғасы Қәллібек Камалов былай еске алады: «Тілеуберген ағаның қазақ аудиториясына үлкен тәсірінің және бір дерегі, сол жылдары Москваға сессияға барғанымда Қызылорданың басшысы Хасан Шаяхмедович Бектұрғанов мені көріп:
-Ай, Қалеке, сізден келетін Тілеуберген ақын керемет-қой. Ол қазақтың Абайы, Жамбылы секілді ақын ғой дейім, -деп ақынымыздың талантына үлкен баға берді»(5,с.3). Бұл ақынның импровизаторлық талантының тек бір мәжілістегі көрінісі еді.
Дүниенің қайсы түпкірінде жасамасын, адамзаттың армандары, тілектері, мақсеттері, жарқын болашаққа ұмтылыстары ұқсас. Әр бір ұлттың өзінің тарихи жағдайына байланысты пайда болған қундылықтары әр қыйлы ұлттық өзгеше бояулар мен сәулеленіп келіп, ұлтаралық идеалдарға ұштасады. Өз халқына шын мағынасында бахыт тілеген адам перзенттік махаббатымен барлық халықтар арасындағы рухый туысқандықты сезінеді, басқа елдердің ұлттық құндылықтарын құрметтейді, игілікті тілектестік қәдірін терең түсіну жағдайымен табиғи сәулелендіреді. Бұған қарақалпақтың патриот ақыны Т.Жұмамұратов творчествосы мысал.
Басқа халықтар туралы жазу ақынға үлкен міндет жүктейді. Оннан көп білімділікті, сол халықтың психологиясын, тарихый салт-дәстүрлерін, жасау жағдайын, реалияларын білуді талап етеді. Өзге ұлт тұрмысына қызығушылық және іззет ақын дүниетанымында табиғый жағдай болса, және ол құндылықтарды сәулелендіру өзін ірке алмайтын құбылыс болса ғана бұндай поэзия үлкен табыстарға ерісе алады. Ал, халықтар тарихын көбірек білу сол халыққа сүйіспеншіліктің артуына алып келеді. Т.Жұмамұратов қазақтың ұлттық колоритін де біліп, «Еңбекте Қажымұқандай балуан қазақ, Айқаста жау жүрегін жарған қазақ, Біржандай Көкшетауда ән шырқаса, Дабылы Байсын елге барған қазақ!» деп жаза алғаны - ауылы аралас, қойы қоралас қазақ психологиясын білгенінің, көңіл жақындығының көрінісі. Т.Жұмамұратов қазақ елін –«қанаты биік кең өлке, пейіліндей қазақтың» деп теңейді. Қазақстан жерінің кеңдігіне баланған кеңпейілдік туралы ой әр өлеңде өзіне тән өзгешелікте көркемдік шешімін тауып қайталануымен ойды тереңдестіреді, Отанға құрмет, толеранттық үлгісін жастар санасына ендіреді. Мысалы: «Жеріндей мейірімі кең бауырманым», «Қазақ жері кең ғажайып аспандай, Көріп шықтым космостан бір асқандай», «Бауырымның өлкесінің кеңдігін, салыстырып айтып тұрмын мен бүгін», «Жазайын деп бір нәрсені ойласам, еш біреуі өлеңіме сыймайды», «Кең дүниелі Қазақстан дүниесі», «Өрлей бердік, өрлей бердік биіктеп, Көшкен бұлттар қанаттарын кең жайып, Қалаберді бетімізден сүйіп тек». «Кең арқаның асқақтаған алыбы», «Арқаның аты шулы кең даласы, Теңіздей сағымдаған айналасы», ««Жанымен табиғаты жерінің, Бір-біріне сұлулығы тараған», «Бұл не деген кең жәҳән, шегарасы қай жақта?», «Кең жайылған құлашы, Бұрқыған кәннің мұхиты, Даңқты қазақ даласы», «Құс қанатын талдырған, Арқаның ұллы алабы!», «Мақтанып қазақ деген зор атыңа, Сүйсіндім терең ақыл, қайратыңа» және т.б.
«Бұл өлеңдердің көркемдігі, ең алдымен, оның импровизация жемісі екендігінде, жеңіл оқылуында, жоғары пафосында. Мысалы, өлең басталудан-ақ, суреттеудің шеберлігі өзіне тартады: «Секірмей, не бір туламай, Демін шашты бурадай. Шапшыды көкке түтіні, Ширатылып шудадай. Жолбарыстай ақырды, Барабандай тақылды, Қақ жарып ауа теңізін, Құйындай алға атылды!»
Бұл поезд. Енді сен де поезбен кетіп бара жатқандай, көріністер көз алдыңнан өтеді. Ақын, «поезд шаршап талса да, ентігіп демін алса да», «жер танабын қуырып, жұлқынып келсе де» таусылмайтын, «құс қанатын талдырған» қазақ жерінің шексіздігіне таңданып санағына жете алмайды: «Таудан өтсең тегістік, Егістен өтсең, егістік, Бұлттай дүркін мал көрсең, Алдыңнан шығар жемістік. Қаладан өтсек, қаласы, Кең жайылған құлашы. Бұрқыған кеннің мұхиты, Даңқты қазақ даласы. ...Топырағы алтын аймаққа, Сүйсініп көңілім тоймақта. Бұл не деген кең жәҳан, Ой-ҳой!-шегарасы қай жақта?!»
Бұдан соң ол: «Қазақтың бау үстіне көсілген тауларын», «гүл жайнаған бағтарын», «жер қаттамын қақ жарып жатқан шахтерларды, жер асты қазба байлықтарын», «орманның еркін өскен еркелері- құлын, киіктерін», «катер жүзген тербетіле» теңізін, дариясын, ертең үлкен болашақ күтіп тұрған Ақмола қаласының орны (Қазіргі Астана)- бүгінше «тек торғай шырылдаған құлдыраған құла дүз»іне шекем қалдырмай, бәріне асыл өлеңдерін қардай боратады.
Нөкіс әуежайына келіп түсуден, ақынды күтіп алған, достыққа ынтымақ ауылдастарының: «-Сәбит сау ма, Ғабит сау ма? -Міндің бе Есік көлде биік тауға? -Туыстас Қазақстан қаласынан, Әкелдің біздің жаққа қандай сауға?¼»деген сұрағына: «-Алматыны Нөкіске келдім алып, Егер де, ол қайда деп айтса біреу, махаббат сандығына қойдым салып!» деп жауап берген.
Тілеуберген ақын он бес жасында қазақ ақыны Үмбеталы мен айтысқа түсіп, ақынның мерейін қазанған екен. Оннан соңғы жылдары заман талабына орай халықтар арасындағы достық қатнастары ен жайып, замандас қаламдастары Бүркіт Ысқақов, Сырбай Мәуленовтармен шешендік жарыстырып, абырай алған. Абай ескерткішіне, Жамбыл атына, Мұхтар Әуезовқа, Сәбит Мұқановқа, Асқар Тоқмағамбетовқа, Ғабит Мүсиреповке, Абдулла Тәжібаевқа арнап, сол сәтте, ауызша импровизациямен өлеңдер арнаған. Осындай достық бауырмандықтан әсерленген Кенен Әзірбаев, Садық Қасымов, Бертай Сейтмуратов және басқа қазақ ақындарының да Тілеуберген Жұмамұратовқа арнаған баспасөзде жәрияланған (2,с.301-305; 9,с.3), ақынның үй архивинде қол жазба түрінде сақталған өлеңдері бар. Бірпара авторлардың бундай арнау өлеңін жазғаны турасында факті болғанымен, өлең тексті әзірше табылмаған. Қазақстанның республикалық газетасында шыққан Б.Чекалиннің салған суреті және газета редакциясының: «Төкпе жырдың жас бұлбұлы, Лашындай ұшып келген, Қарақалпақтың қанатты ұлы, Ұшқыр ақын Тілеуберген»(11,3) деген достық әзілінің өзінде қазақ оқырмандарының ақынға іззеті көрінеді.
Ақын дүниеден өткенде, оны еске алып көптеген мақалалар, өлеңдер жазылды. Қазақ ақыны Какімбек Салихов «Асыл аға» деп өлеңін арнады(8,с.32).
Өнер адамының обьектив ғаламға актив қатнасы, материалдық және рухый прогресс мүмкіндігін арттырады. Қундылықтың ескі мұра болып қалғандары - дәуір рухы және талаптар негізінде өркендеуге бағдарланады.
Қоғамның өркендеу процессінде қалыптасатын әрқандай ұнамды жағдай өткенде маңызды болумен бірге, болашақ ұшында жаңа мүмкіндіктер жаратып береді. Сондықтанда, халық ақыны Тілеуберген Жұмамұратовтың, оның өз сөзімен айтқанда, «әр дәуірде де бір тегіс жаңаланып баратын асыл даналық» - «көңілдерді толқытқан» мұрасын үйрену – ғылым интеграциясы және болашаққа айдын жолда жастар санасында патриотизм, гуманизм, толеранттықты дамытуда маңызды болады.

Әдебиеттер

1. Бабашов Ш. «Қарақалпақ Тілеуберген ақын және қазақ ақындары» «Нұрлы жол», 22- сәуір, 2006- жыл.
2. Жумамуратов Т. Өмириңниң өзи философия. Нөкис, 2005.
3. Жумамуратова М. Сөз маржанын дизгенлер. Нөкис, 1994.
4. «Қазақ әдебиеті» газеті, 15-май,1962 жыл.
5. Камалов Қ. «Өшпес жулдыз», «Еркин Қарақалпақстан» газетасы, 13-март 2003-жыл, 36(17782).
6. Пахратдинов Ә. «Есигиңниң алдынан аққан суўдың қәдири жоқ». «Әмиỹдәрья» журналы, 2-4, 1997-жыл, 109-111-б.
7. Сақийев З. Бир шынардың бұтағындай…Социалистік Қазақстан» газеті, 1977, 241(15814).
8. Салықов К. «Көкжиекке тартқан көш», Алматы, 1998.
9. Сейітмұратов Бертай. Жыр маржанын тере бер. «Толқын» газеті, 13-октябрь, 1977,123(5644).
10. Сүндетов М. «Бәріміз де бір бақшаның гүліміз». «Қазақ әдебиеті» газеті, 21-октябрь, 1977-жыл 42(1372).
11. «Социалистік Қазақстан» газеті, 17-май, 1962-жыл,114(11795).

View user profile
каракалпак wrote:Алпысыншы жылдарда Қызылорда обласында орден тапсыруға байланысты салтанатты жиналыста мінбарға шыққан ақын (Т Жумамуратов): -Бір теректің шақасындай урпақпыз, Қайғыға да, шаттыққа да ортақпыз, «Кең даланың жаршысы» деп біздерді, Уәлиханов айтқан қарақалпақпыз,- деп төкпелеткенінде, халық гүрілдескен қол шаппаттаулармен қарсы алған. Сол уақыттары Қызылордада екі рет Еңбек қаһарманы болған Ыбырай Жақаевтың салыгерлік хожалығында 16 Еңбек қаһарманы бар екен. Баяннамада тілге алынған бұл мәлімдеме сол уақта ұйқасқа ілінеді: «Таудай биік үй, ылғый, есік алды, көрінгендей болашақ, несіп алды. Бір ауылдан он алты герой көрдім, Барлық қазақ герой болмай несі қалды?!» деген екен.


Рахмет аға!

Жақаевтың ауылы Шиелі ауданында. Ол Қызылорда қаласының шығысында жатыр. Ал менің ауылым Қызылорда облысының ең батыс түкпірі. Шиелі ауданында Орта жүздің қазақтары тұрады. Ол жақта Кіші жузден тек сонда күйеуге шыққан қыздар болмаса, көп адам табылмайды.

Шиелі ауданына қазақтың керемет бетке ұстар композиторы Нұрғиса Тілендиев, қасында ақын Тұманбай Молдағалиев бар, қыдырып барғанында, сол Ыбырай Жақаев жақсы қарсы алыпты. Өте кішіпейіл, елпілдеген, ақ көңіл жақсы адам болған екен. Жасы ұлғайып қалса да, үлкенмін, атағғым бар деп шікіреймей, келген қонақтарға өзі қызмет жасаған екен. Соған елжіреген Тілендиев ата Ыбырай Жақаевқа арнап әке туралы жыр деген ән шығарып сол жерде орындап беріпті. Ыбырай Жақаев тебіреніп көзіне жас алған дейд.

Міне сол ән. Орындап тұрған әнші менің ауылымның қызы.

View user profile
Керемет ан екен рахмет.

п.с Казахтын кайсы руынын кыздары бундай гозал болады екен. (ответ Казахтын барлык кыздары сулыу не принимаеться)

View user profile

Polat

avatar
Buyruq
Buyruq
гулдерайым wrote:Міне сол ән. Орындап тұрған әнші менің ауылымның қызы.


Менин 3 жасар Дана кызым маган бул анди кунде кешкисин айтып береди, бирак "аке" созинин орнына "коке" созин клланады Laughing

View user profile
каракалпак wrote:Керемет ан екен рахмет.

п.с Казахтын кайсы руынын кыздары бундай гозал болады екен. (ответ Казахтын барлык кыздары сулыу не принимаеться)

Гұлнұр Оразымбетованың руын сұрасаңыз, дөп білмедім. Бірақ туған жері Арал ауданы Қызылжар ауылы. Сырдария ауылдың түбінен өтеді. Ол жерде тек жақайымдар тұрады.Көп жақайымның қайсысынан екенін білмеймін.

View user profile
Polat wrote:
Менин 3 жасар Дана кызым маган бул анди кунде кешкисин айтып береди, бирак "аке" созинин орнына "коке" созин клланады Laughing


Аға, біздің барлығымыздың өткеніміз сол мектеп. Мені де әкем бес жасымда орындық үстіне шығарып қойып, осы өлеңді айқызып қоятын. Өзі мәз болып рахаттана жастық үстінде жантайып жатып тыңдайтын. Бір кеште дұрыстап айт деп бірнеше рет қайталап айтқызатыны да бар еді Very Happy

View user profile
Негизи сизин руынызды сорап турман, бизин ауылдын кызы дегенге, бизде негизи ауылда копшилиги бир рууадан турады.

п.с Жакайым негизи кейин койлган ат шыгар, улкен кайсы рууга киреди, калайда Кыпшак шыгар. Усап турыпты Кыпшактын кызына.

View user profile
Может я зря спросил про руу но этому есть своя причина. Бир куда, кудагай болгандай тауиррек жер излеп журмен. (шутка)

Теперь о песне. Автор песни мужчина в исполнении красивой девочки.Казах Каракалпакта, любовь между отцом и дочерью это молчаливый любовь, девочка духовно ближе к матери это было и будет.Отец относительно девочек строг но готов выполнять любые капризы. Между сыном и отцом совсем другое,для сына он товарищ друг брат и строгий отец. Может быт это пережитки ислама (бир кыз осирген аке бийшке барады).

View user profile
каракалпак wrote:Может я зря спросил про руу но этому есть своя причина. Бир куда, кудагай болгандай тауиррек жер излеп журмен. (шутка)

Теперь о песне. Автор песни мужчина в исполнении красивой девочки.Казах Каракалпакта, любовь между отцом и дочерью это молчаливый любовь, девочка духовно ближе к матери это было и будет.Отец относительно девочек строг но готов выполнять любые капризы. Между сыном и отцом совсем другое,для сына он товарищ друг брат и строгий отец. Может быт это пережитки ислама (бир кыз осирген аке бийшке барады).

Аға,бізде де бір ауыл бір рудан тұрады. мен де Оразымбетованың руласымын. Үлкен руымыздың аты Әлім.Біздің жақта Қыпшақтар тұрмайды.Олар солтүстікте тұрады.

Әке мен қыздың қарым қатынасы туралы, қазір заман өзгеріп бара жатыр ғой.Кезінде туысқандарымыз босанып, адамдар кім туды деп сұрағанда, қыз десе, әжелеріміз түрін мұңайтып "кыз да адамның баласы ғой, ештеңе етпейді, келесі жолы ұл болады" деуші еді, қазір қазақтар қызды құдайдан тілеп алатын болды. Көбісі айтады, ұлды иесіне қосып аман болсын деп тілегін тілеп жібереміз. негізі ата ананы бағатын қыз деп.келін қандай болса, ұл сондай болатын болды қазір.

ал ұлттық тәрбие жөнінде, аталы ұл- қожалы құл деген.кезінде ұлды әкесі тіпті қарыз болып белшесінен батып кетсе, жұмысшылыққа өткізіп, ақшасына жағдайын жөндеп алатын болған ғой. әке не айтса ұл соны істейтін болған. ал қыздарын әлпештеп өсірген. ата ұрған ұл оңар, шеше ұрған қыз оңбас деген.

View user profile
Polat wrote:
Не мать а прабабушка каракалпачка Smile

негізі Абылайдың әйелі көп болған екен. Арғын атығайлар Абылайды құлай ұнатып қалып, бірден алты қызын әйелдікке беріпті ғой.

View user profile
Алимнин кыздары адеми болад. Негизи алим арабша алымнан (окымыслы) келип шыккан шыгар?
Менин билетугыным Алимлер Каракалпаклар менен Ногай Ордасында болган.

Да, Гулдерайым мы не шутку проблему наткнулись проблема отцов и детей, проблему женского пола среди Каракалпаков и Казахов.
У нас тоже самое, хотя Тумарис, Гульайым культ Каракалпаков на этот вопрос нет однозначного ответа.

View user profile
каракалпак wrote:Алимнин кыздары адеми болад. Негизи алим арабша алымнан (окымыслы) келип шыккан шыгар?
Менин билетугыным Алимлер Каракалпаклар менен Ногай Ордасында болган.

Да, Гулдерайым мы не шутку проблему наткнулись проблема отцов и детей, проблему женского пола среди Каракалпаков и Казахов.
У нас тоже самое, хотя Тумарис, Гульайым культ Каракалпаков на этот вопрос нет однозначного ответа.

Әлім арабтардан келген кірме сөз.негізі қазақтың шежіресінде көп үлкен руларды құран білетін қожа молдалармен байланыстырып қояды. Қазақты мұсылман қылу саясатының бір бөлшегі сондай болған шығар.

Бүкіл Кіші жүз қарақалпақтармен бірге Ноғай Ордасында болған дейді.

View user profile

Bek

avatar
Buyruq
Buyruq
каракалпак wrote:Алимнин кыздары адеми болад

косыламын + 100%


_________________________
«Мы казаки - жители степи; у нас нет ни редких, ни дорогих вещей, ни товаров, главное наше богатство состоит в лошадях; мясо и кожа их служат нам лучшею пищею и одеждою, а приятнейший напиток для нас — молоко их и то, что из него приготовляется, в земле нашей нет ни садов, ни зданий; место наших развлечений — пастбища скота и табуны коней, и мы ходим к табунам любоваться зрелищем коней»
Касым-хан
View user profile
Огузы среди Каракалпаков, в Туране был Рашид который утверждал Кенегесы Огузы, хотя Кенегеси и Мангыты всегда рядом поэтому для меня это спорно. Каракалпаки союз шесть родов Кыпшак Кытай Кенегес Мангыт Конрат Муйтен из этих шесть родов более подходящий Муйтены, они потомки государство Митаны крайном случае сами они так считает.Но один из подродов Теле написано в рунических надписях. Они с Конратами входит один арыс.
Коркут ата считается один из святым Каракалпаков, кобыз это национальный инструмент Каракалпаков, который сотворил Коркут ата.

View user profile

Polat

avatar
Buyruq
Buyruq
каракалпак wrote:Огузы среди Каракалпаков, в Туране был Рашид который утверждал Кенегесы Огузы, хотя Кенегеси и Мангыты всегда рядом поэтому для меня это спорно.

Племя «Кенегес» как конфедерация родов и племен формировался в основном степи Устюрта между Каспием и Аралом. Во времена ЗО кенегес отделился от мангытов, но всегда было в одном крыле с мангытами. В формирование конфедерации племени «Кенегес» доминировало местное тюркское племя «Араншы». «Араншы» в переводе означает «охотник», вернее «мастер охоты».
Слово «аран» - кк. я. это место загона диких зверей для охоты, а на каз. я. «аран» означает «аппетит».

Археологический экспедиция во главе Толстова (50 годы ХХ в.) и каракалпакские археологи потвердели «Аранскую культуру» и коллективного охоты местных до тюрко-монгольских эпохи в Устюрте. Найденные в Устюрте фрагменты тамги (нач. н. э. и Х-ХII вв.) и они идентичные тамгами современных каракалпак «Кенегес»ов.

Первое каракалпакское государство (нач. XVII в.) в дельте Амударьи носило название «Аран ханлығы» (Аранское государство, в источниках «Владение Аральцев»), столица г. Кунград, а в XVIII в. г. Шах-Темир (ныне г. Чимбай). Государство существовало до нач. ХIХ в.
Аранцы (аран) - это первые тюрков в землях Хорезма и Кавказа.

В Барде проживали представители многих народов. Средневековые авторы, посетившие Барду, писали, что общеразговорный язык в Барде – аранский. Сведения эти относятся к VIII-IХ вв. Из этого можно заключить, что как в Барде, так и во всем Азербайджане единым разговорным языком являлся аранский, т. е. тюркский язык.
Источник: II. Первые государства НА территории древнего азербайджана 9
http://topreferat.zn...09.html?page=22

Рашит Зарипов в каком то смысле прав, так как среди кенегесцев присутствует Ү-днк гаплотип G.

Гаплогруппа G1-M285



гаплогруппы
G2a-P15



гаплогруппы
G2a1-P16



гаплогруппы
G2a3a-M406


Эти карты доказывает что каракалпакские «кенегеси» имеют местный гаплотип Аранцев, т.е. древнее тюркские корны.

View user profile
Bek wrote:
каракалпак wrote:Алимнин кыздары адеми болад

косыламын + 100%

Сіздердің бұл сөздеріңіз Мағжан Жұмабаевтың мына өлеңіне ұқсап кетті ғой:


Шолақ айдар, шөп желке,
Бауырсақ мұрын, бүйрек бет,
Был-сылқ етіп жүргенде,
Ойламайсың ба үйрек деп?!
Өзім қазақ болған соң,
Бауырсақ мұрын, бүйрек бет,
Басқа айтпайды, мен айтам:
«Сендей сұлу сирек»,- деп.

Өзбектерге ерік берсек, басқаша айтар ма еді Smile

Ықыластарыңызға рахмет! Мен де солай ойлаймын. Әлімнің қыздары әдемі бірақ аздап тентектеу. Very Happy

View user profile
Салем Гулдерайым, аман- жатып турдынба.

Бул оленнин авторы мен емес.

Алим кыздары адеми келед
Табын кыздары татти келед
Тарыйхты байкасак Конрат кыздары
Бариненде патти келед.

Араншы один из под родов Кенегесов, все может быт.Единственный источник в русских соответственно в Китайских источниках о Кенегесах это возможно КЕНГЕРЕСЫ.Это пока темный лес.

View user profile

Polat

avatar
Buyruq
Buyruq
каракалпак wrote:Араншы один из под родов Кенегесов, все может быт.Единственный источник в русских соответственно в Китайских источниках о Кенегесах это возможно КЕНГЕРЕСЫ.Это пока темный лес.
По моему «кенгереси» вариант «канглы», а само название «кенегес» от моголов.

§ 47. У Хайду было три сына: Байшингор-Докшин, Чарахай-Линху и Чаочжин-Ортегай. Сын Байшингор-Докшина - Тумбинай-Сечен. Сыновья Чарахай-Линху-Сенгун-Билге, Амбагай и другие-образовали племя Тайчиудов. Потомка Чарахай Линху, происшедшего от его снохи, звали Бесутай. Отсюда вдет род Бесуд. От сыновей Чаочжин-Ортегая пошли племена: Оронар, Хонхотан, Арулад, Сонид, Хабтурхас и Генигес.
CОКРОВЕННОЕ СКАЗАНИЕ МОНГОЛОВ

Code:
КАНГЛЫ
Канглы — одно из древнейших племен каракалпаков, они входят в состав родоплеменной конфедерации Кыпчаков.
Этноним канглы восходит к топониму Канг, местности в среднем и нижнем течении Сырдарьи, где в 125 г. до н. э. - 270 г. н.э. существовало государство Кангюй (в китайской транскрипции), население которого по культуре и языку было близким к саком и хорезмийцам. В VI в. Кангюй был завоеван тюрками. В 712 г. здесь упоминаются кенгересы (вариант – кангары, «мужи канга»), ставшие ядром печенегов. В IX в. Кангюй захватывают огузы, в XI в. - кыпчаки, с которыми оставшаяся часть кангар смешавшись, образует народность канглы (так арабский историк XIV в. Ибн-Халдун в составе кыпчаков отмечает племя кангароглы).
В начале XIII в. канглы играют важную политическую роль при дворе хорезмшахов. После разгрома Хорезма монголами, часть канглы ушла на запад, часть вошла в состав многоплеменного населения улуса Джучи (о племени канглы в Золотой Орде упоминается у Плано Карнини и в «Истории Фахррредина Мубаракшаха» XIII века). Известный восточный хронист Рашид-ад-Дин сообщая нам о канглы, приводит интересную легенду о происхождении этого названия от слова телега (канг), производством которых славились мастера этого племени. Об этом позже пишет и Абулгази в своей «Родословной Туркмен».
О древности племени канглы красноречиво свидетельствуют и дошедшие до наших дней устные родословные – шежре, бережно передаваемые из поколения в поколение. Одна из таких родословных впервые была записана Ч.Ч. Валихановым, согласно которой родоначальником канглы был Когам, сын Тобея (Тобе-бия – легендарного предка всего Старшего жуза). Древней китайской хроники Цянь-ханшу: «Или – древняя страна усуней, и страна эта на севере и западе примыкает к канцзюй (кангюй)».
Племя канглы вошло и в состав целого ряда других народов сохранив свое этническое наименование, т.е. казахов, ногайцев, узбеков, киргизов, башкир.

Қарақалпақ – Қыпшақ – Қаңлы: Қатқаңлы; Ырғақлы; Ашамайлы; Тарақлы; Жуўансан; Шөмишалы; Қашўлар; Орманшы; Ақылхожа; Тазақаңлы; Алты ортақ.

View user profile
Каракалпаки формировались 9-10 веке союз печенегов огузов, поэтему для кыпшака тоже кобыз национальный инструмент,они же не отделяет его как огузский.
Поэтему утверждение кенегеси это есть канглы смелое утверждение у который нет почвы. Канглы сейчас есть входить кыпшакам, кенегесы тоже есть но отдельно. Род могут исчезнуть но просто так не появляется, тебе сказали ты мангыт ты всю жизнь мангыт дети твой тоже мангыты и так по цепочке.

View user profile

Polat

avatar
Buyruq
Buyruq
What a Face

каракалпак wrote:Каракалпаки формировались 9-10 веке союз печенегов огузов, поэтему для кыпшака тоже кобыз национальный инструмент,они же не отделяет его как огузский.
Поэтему утверждение кенегеси это есть канглы смелое утверждение у который нет почвы. Канглы сейчас есть входить кыпшакам, кенегесы тоже есть но отдельно. Род могут исчезнуть но просто так не появляется, тебе сказали ты мангыт ты всю жизнь мангыт дети твой тоже мангыты и так по цепочке.
Қареке, мен кенегес – аранлы ал КЕНГЕРЕС – қаңлы деп жазғандай едим!
Енди өзим де ғабырысып кеттим! Не айтып атыр едим! Shocked Embarassed Scratch
Аранлылар ҳәм Қаңлылар заманласлар, бир – ақ Аранлылар Үстиртте (яғный Каспийдиң дөгерегинде) ал Қаңлылар Аралдың шығысында Сырдәрияның жағалаўында қәлиплескен.

View user profile
Дурыс Араншы, Теле кусап коп из калдырган.Араншы ны кыдырсан Кенегеске шыгасан. Енди жазба источниклерде Гумилевта, баса жокта, Кенгереслер деп бериледи не себеп хазирги Кенегеслерге катнасы жок деп айтыу ушын ба,я языковой произношения ме кулласы тарыйх ийне менен кудык казгандай ис асте жылжып бара бересен.Бир ру, екинши ру бола алмайды составына кириу мумкин Канлылар уактында улкен мамлекет болган Кенегеслер келип косылган шыгар не деген менен 9-10 асирдеги уакыялар. Тагы айта кететугын маселе дешти кыпшактагы Кыпшаклар составында Каракалпаклар Карабориклилер деген ат пенен белгили.Хазир Кыпшак Каракалпактын бир рууы.

View user profile
Теперь о Мангытах.
Мы потомки Едиге с этом все сказано.Как и Конраты в Золотой Орде имели весомый авторитет поэтому некоторые узбеки казахи утверждает что Мангыты пришли с Чингизханом. Так или не так одному богу известно, но письменные источники утверждает, Мангышлак (деревня мангытов) существовал как город Кят задолго до нашествие Чингизхана в Среднею Азию. Ногай, Едиге правили в Золотой Орде как беклер беки, (войны) имели право менять ханов.Из этой традиций Уаккас сделает Абулхайра ханом кочевых узбеков, его внук Муса отделяется от кочевых узбеков создает Ногайскую Орду.
В источниках, у жуан=жуанов были хани именами Ногай Мангыт.Поэтему пока много вопросов чем ответов.

View user profile

Bek

avatar
Buyruq
Buyruq
каракалпак wrote:кочевых узбеков

данный термин неверный. т.к. на тот момент не существовало "оседлых узбеков".


_________________________
«Мы казаки - жители степи; у нас нет ни редких, ни дорогих вещей, ни товаров, главное наше богатство состоит в лошадях; мясо и кожа их служат нам лучшею пищею и одеждою, а приятнейший напиток для нас — молоко их и то, что из него приготовляется, в земле нашей нет ни садов, ни зданий; место наших развлечений — пастбища скота и табуны коней, и мы ходим к табунам любоваться зрелищем коней»
Касым-хан
View user profile

Bek

avatar
Buyruq
Buyruq
каракалпак wrote:
Мы потомки Едиге с этом все сказано.

потомки едиге или все таки потомки тех полумифических черных клобуков?


_________________________
«Мы казаки - жители степи; у нас нет ни редких, ни дорогих вещей, ни товаров, главное наше богатство состоит в лошадях; мясо и кожа их служат нам лучшею пищею и одеждою, а приятнейший напиток для нас — молоко их и то, что из него приготовляется, в земле нашей нет ни садов, ни зданий; место наших развлечений — пастбища скота и табуны коней, и мы ходим к табунам любоваться зрелищем коней»
Касым-хан
View user profile

Sponsored content


View previous topic View next topic Back to top  Message [Page 4 of 5]

Go to page : Previous  1, 2, 3, 4, 5  Next

Permissions in this forum:
You cannot reply to topics in this forum